والدین

اهمیت والدین ونیکی به آن ها درقرآن

 

  1. وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا {بقره/83} .

و چون از فرزندان اسرائيل پيمان محكم گرفتيم كه: جز خدا را نپرستيد، و به پدر و مادر، احسان كنيد.

  1. وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا {نسا/36}

و خدا را بپرستيد، و چيزى را با او شريك مگردانيد؛ و به پدر و مادر احسان كنيد.

  1. قُلْ تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلاَّ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا {انعام/ 151}

بگو: بياييد تا آنچه را پروردگارتان بر شما حرام كرده براى شما بخوانم: چيزى را با او شريك قرار ندهيد؛ و به پدر و مادر احسان كنيد.

  1. وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا {اسراء/ 23}

و پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر [خود] احسان كنيد.

  1. وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ. انسان را درباره پدر و مادرش سفارش كرديم‏‏ {لقمان/ 14}
  2. قرآن به پدر و فرزند قسم ياد كرد: سوگند به پدرى [چنان‏] و آن كسى را كه به وجود آورد. {بلد/ 3}.

در تفاسير گفته‏اند: منظور پدر و پسرِ نمونه؛ يعني حضرت ابراهيم(علیه السلام) و حضرت اسماعيل(علیه السلام) است.

  1. اهمّيّت احسان و نيكي به والدين

در چهار سوره از قرآن كريم دستور به احسان به والدين بلافاصله بعد از مسأله توحيد قرار گرفته است. اين هم رديف بودنِ دو مسأله بيانگر اين است كه قرآن تا چه حدّ براي والدين احترام قائل است

  1. سپاس براي والدين در رديف سپاس خداوند:

كه شكرگزارِ من و پدر و مادرت باش ‏ {لقمان/ 14}.

  1. انفاق به والدين

بگو: «هر مالى انفاق كنيد، به پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و مسكينان و به در راه‏مانده تعلّق دارد‏ . {بقره/ 215}

  1. بيان ناراحتي مادر در دوران بارداري:

و انسان را [نسبت‏] به پدر و مادرش به احسان سفارش كرديم. مادرش با تحمّل رنج به او باردار شد و با تحمّل رنج او را به دنيا آورد{احقاف/ 15}.

  1. به فكر زندگي والدين بودن، حتّي در مسأله ارث

بر شما مقرر شده است كه چون يكى از شما را مرگ فرا رسد، اگر مالى بر جاى گذارد، براى پدر و مادر و خويشاوندان [خود] به طور پسنديده وصيت كند {بقره/ 180}

  1. دقّت فوق العادّه دراحترام به والدين در پرتو پنج دستور:

قرآن كريم مي‏فرمايد: هنگامي كه والدين نزد تو به سنّ پيري رسيدند، كمال محبّت و احترام را بايد نسبت به آنها رعايت كني:

الف) افّ نگفتن به آنها ب) فرياد نزدن بر سر آنها ج) سخن گفتن كريمانه و بزرگوارانه با آنها د) نهايت فروتني در برابر آنها ه) تقاضاي رحمت الهي براي آنها

{اسراء/ 24- 23.}

  1. اطاعت نكردن والدين در معصيت الهي (شرك):

و به انسان سفارش كرديم كه به پدر و مادر خود نيكى كند، و[لى‏] اگر آنها با تو دركوشند تا چيزى را كه بدان علم ندارى با من شريك گردانى، از ايشان اطاعت مكن‏ {لقمان/ 15}

  1. نيكومعاشرت نمودن با والدين مشرك:

از آنان فرمان مبر، و[لى‏] در دنيا به خوبى با آنان معاشرت كن‏ {لقمان/ 15}.

  1. طلب آمرزش براي والدين:

پروردگارا، روزى كه حساب برپا مى‏شود، بر من و پدر و مادرم و بر مؤمنان ببخشاى‏ ‏ {ابراهيم/ 41}.

اهمیت والدین ونیکی به آن ها در روایات اسلامی

دعاي پدر مستجاب و نگاه به او عبادت و فرمان او در مستحبّات گاهي واجب است.

در مواردي خدا از رضاي خود به خاطر دستور والدين صرف نظر مي‏كند و عمل مستحبّي را كه والدين نهي كنند ساقط مي كند.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلي الله عليه و آله و سلم): كسى كه در حيات والدين آمرزيده نشود خداونداو را از رحمت خود دور كند. ‏ {الكافي . ج‏4. ص 67}

 

حقوق والدين‏

  1. اطاعت از والدين‏

امام علی(علیه السلام) فرمودند: براى فرزند بر عهده پدر حقّى است، و براى پدر  نيز بر عهده فرزند حقّى است. حق پدر بر فرزند اينكه پدر را در همه امور جز در معصيت خدا اطاعت كند، و حق فرزند بر  پدر اينكه براى او نام نيكو قرار دهد، و وى را نيكو تربيت نمايد، و به او قرآن تعليم دهد.{نهج‏البلاغه، حكمت 399}.

قَالَ الصَّادِقُ (عليه السلام): و نيك رفتارى با پدر و مادر واجب است و اگر مشرك باشند فرمانبردارى از آن دو، و غير از آن دو، در راه معصيت خدا روا نيست زيرا در معصيت خدا از هيچ آفريده‏اى نبايد فرمان برد.{خصال صدوق، ج 2، ص 608}

  1. احسان و برّ به والدين‏
  • احسان به والدين‏
  • احسان به والدين بعد از خدا در صدر جدول قرار دارد.

و خدا را بپرستيد ، و چيزى را شريك او قرار ندهيد ، و به پدر و مادر و خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و همسايه نزديك و همسايه دور و همنشينان و همراهان و در راه ماندگان و بردگان نيكى كنيد.‏ {نساء/ 36}.

  •  احسان به والدين سفارش رسول خدا(علیه السلام) است.

نسبت به پدر و مادرش نيكوكار بود و خودخواه و نافرمان نبود. {مريم/ 14}

  • احسان به والدين چهار مرتبه پس از عبادتِ خدا مطرح شده است.

وَ اعْبُدُوا اللّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً {بقره/ 83. انظر نساء/ 36، انعام/ 151، اسراء/ 23 }

  • احسان به والدين وصيّت و سفارشِ خداست

انسان را درباره پدر و مادرش به نيكى كردن سفارش كرده‏ايم {عنكبوت/ 8}

  • احسان به والدين بالاترين مصداق صله رحم است و عمر را طولاني مي‏كند. {بحار الانوار، ج 74، ص 80}.

ابن اثير در نهايه گفته: در حديث است كه هر كه خواهد عمرش دراز شود بايد صله رحم‏كند، و در حديث بارها ذكر صله رحم شده، و آن بمعنى احسان بخويشانست كه هم‏نژاد وابسته بزناشوئى باشند، و لطف و نرمش بآنها و رعايت حالشان گر چه دورى كنند و بد كنند.. {بحارالانوار، ج 71، ص 109}

  • احسان به والدين در نسل تأثير دارد:

قَالَ الصَّادِقُ (عليه السلام): به پدرانتان نيكى كنيد تا فرزندانتان شما را نيكى كنند .‏ {كافي، ج 5، ص 554}

  • برّ به والدين‏
  • برّ به والدين بعد از نماز

ازامام صادق(علیه السلام) سؤال شد: كدام كردار بهتر است؟ فرمودند: نماز در وقت و بر والدين و جهاد در راه خدا. {کافی . ج2 . ص 158 }

  • مردي خدمتِ رسول خدا (صلي الله عليه و آله) رسيده و عرض كرد: آمده‏ام در مورد هجرت با شما بيعت كنم، امّا وقتي پدر و مادرم را ترك كردم، آنها گريه مي‏كردند. حضرت (صلي الله عليه و آله) فرمود برگرد و آنها را شاد كن. {كافي، ج 2، ص 158}
  • خواهر رضاعى رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نزد آن حضرت آمد، و چون ديدش بدو افتاد شاد شد و رو اندازش را براى او پهن كرد وبر آتش نشاند، و آنگاه با او به گفتگو پرداخت و بروى او خنديد سپس او برخاست و رفت و برادرش آمد و با او چنين رفتار و پذيرائى نكرد، و گفتند، يا رسول الله با خواهرش چنان كردى كه با او نكردى با اينكه مرد است؟ فرمود: براى اينكه آن خواهر از او بوالدينش خوشرفتار بود.{كافي، ج 2، ص 161}
  • خداوندا چنان كن كه از هيبت پدر و مادرم چون از هيبت سلطان خودكامه بيمناك باشم، و به هر دو چون مادرى مهربان نيكى نمايم، و اطاعت از آنان و نيكى به هر دوى آنان را در نظرم از لذّت خواب در چشم خواب‏آلوده شيرين‏تر {صحيفه سجاديه، دعاي 24}
  • در ميان همه" نه" ها يك" بله"

چيزى را با او شريك قرار ندهيد؛ و فرزندان خود را از بيم تنگدستى نكشيد.و به كارهاى زشت -چه علنى آن و چه پوشيده‏[اش‏]- نزديك نشويدو نَفْسى را كه خدا حرام گردانيده، جز به حق نكشيد. {انعام/ 151}

به مال يتيم -جز به بهترین صورت(وبرای اصلاح)، نزديك نشويد. {انعام/ 152}.

و بالوالدين احسانا

يعني نه تنها آزار ندهيد و حرف أفّ نگوييد، بلكه احسان كنيد.

  • حقيقت احسان به والدين‏

احسان چيست؟

  1. امام صادق(علیه السلام) فرمودند: احسانِ به والدين اين است كه وقتي چيزي از تو مي‏خواهند آنها را به زحمت نيندازي؛ گرچه بي‏نياز هستند، حاجت آنان را برآور.{كافي. ج 2. ص 158}
  • آثار احسان به والدين‏
  • احسان به والدين در نسل تأثير دارد

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: به پدرانتان نيكى كنيد تا فرزندانتان شما را نيكى كنند ‏{ كافي، ج 5، ص 554}

  • وسعتِ رزق و روزي و آسان شدنِ سكراتِ مرگ از آثار احسان به والدين است.

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:  هر كه دوست دارد خدا سختي هاى جان‏كندن را بر او آسان كند بايد صله رحم كند و به پدر و مادرش نيكى كند چون چنين باشدخدا جان كندن را بر او آسان كند و در زندگى دچار پريشانى و فقر نشود. {أمالي صدوق، ص 389}

  • از خصائص شيعه، يكي احسانِ به والدين است.

امام باقر(علیه السلام) فرمودند: به خدا شيعه ما نيست، جز آنكه از خدا پروا كند و او را اطاعت نمايد، اى جابر! ايشان شناخته نشوند، جز با فروتنى و خشوع و امانت و بسيارى ياد خداو روزه و نماز و نيكى به پدر و مادر و مراعات همسايگان فقير و مستمند و قرضداران و يتيمان و راستى گفتار و تلاوت قرآن و بازداشتن زبان از مردم، جز از نيكى آنها، و آنها امانت نگهدار فاميل خويش باشند.{كافي، ج 2، ص 74}.

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: در قيامت چيزي مثل ابر مؤمن را تا بهشت راهنمايي مي‏كند. مي‏پرسند اين علامت چيست؟ مي‏گويند:" احسان به والدين" {كافي، ج 2، ص 158}.

امام علی(علیه السلام)فرمودند: مخالفت با والدين دينى نكنيد كه رضاى آنها رضاى خدا و خشم ايشان خشم خدا است. {كافي ، ج‏1، ص 428}

  • نحوه احسان به والدين‏
  • در حيات‏

بعضي احسان را در سلام و دسته گل و مهماني و لباس و عيدي و مستحبّات مي‏دانند. ولي هيچ مي‏دانيد بهترين احسان چيست؟

  • در صدا زدن، اسم پدر را نبريد، بلكه بابا يا أبَتِ بگوييد. {كنز العمّال، ج 16، ص 473}.
  • جلو پدر راه نروید و قبل از پدر منشينید. {كنز العمّال، ج 16، ص 473}

امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: مردى از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) پرسيد: حق پدر بر فرزندش چيست؟ فرمود: او را بنامش نخواند و جلوش راه نرود و پيش از او ننشيند و باعث دشنام او نشود (كارى نكند كه مردم پدرش را دشنام دهند).{كافي، ج 2، ص 158}

  • تعليم نماز به والدين‏
  • تعليم سوادآموزي‏
  • موعظة
  • پرداخت ديون‏

سدير گويد: به امام جعفر صادق(علیه السلام) عرض كردم: آيا فرزند مي تواند پدرش را پاداش دهد؟(و زحمات او را جبران كند) فرمود: پاداشى براى پدر نيست جزدردو صورت: 1- پدر برده باشد و پسر او را بخرد و آزاد كند. 2- پدر بدهى داشته باشد و پسر آن را بپردازد، {كافي، ج 2، ص 163}

شخصي از امام صادق (عليه السلام) پرسيد پدر تا چه اندازه حق دارد از مال فرزندش بردارد؟ حضرت (عليه السلام) فرمود:" به اندازه قوت، بدون اسراف، در هنگام اضطرار. پرسيد پس كلام پيامبر (صلي الله عليه و آله) چيست كه فرمود: أنت و مالك لابيك" حضرت صادق (عليه السلام) فرمود: جواني خدمت رسول الله (صلي الله عليه و آله) رسيد و گفت: از مادرم مقداري ارث به من رسيده و پدرم اين ارث را به من نمي‏دهد. پدر گفت: اين مال را در راه همين فرزند و براي خودم خرج كرده‏ام. پيامبر (صلي الله عليه و آله) به جوان فرمود: أنت و مالك لابيك و اين در حالي بود كه چيزي نزد پدر نمانده بود".{كافي، ج 5، ص 136}

  • بردن والدين به نماز جمعه‏
  • كمك و انفاق به والدين‏

از تو مى‏پرسند: «چه چيزى انفاق كنند [و به چه كسى بدهند]؟» بگو: «هر مالى انفاق كنيد، به پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و مسكينان و به در راه‏مانده تعلّق دارد، و هر گونه نيكى كنيد البتّه خدا به آن داناست.» ‏ {بقره/ 215}

  • بعد از وفات‏
  • قضاي نماز و حجّ و پرداخت دين و ردّ مظالم‏

امام صادق(علیه السلام) عتاب فرمودند كه چرا فرزندان براي والدين خود نماز قضا به جا نمي‏آورند و صوم و حجّ انجام نمي‏دهند تا برّ الوالدين كرده باشند. {بحار الانوار، ج 74، ص 46}

  • عمل به وصيّت‏نامه‏
  • افراد فاميلي كه غير از والدين شما ديگري سراغشان را نمي‏گرفته، اكنون كه آنان از دنيا رفته‏اند شما كار آنان را انجام بده.
  • استغفار مرتّب‏

شخصي از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) پرسيد: پدرم از دنيا رفته هنوز حقّي بر من دارد؟فرمود: بله

و ديگرى گفت: اى رسول خدا! پس از مرگ پدر و مادر از نيكى به آنان چيزى مى‏ماند؟ حضرت فرمود: آرى درود بر آنان و استغفار براى آنان و وفا كردن به عهدهاى آنان و احترام به دوست آنان و صله رحم آنان. {مستدرك‏الوسائل، ج 2، ص 114}

  • اگر نذري دارد وفا نمايد كه اگر عاق هم باشد بارّ مي‏شود.

امام باقر(علیه السلام) فرمودند:فرزندي كه پدرش را از دست بدهد و نسبت به ديون او بي‏تفاوت باشد و برايش استغفار نكند، عاق مي‏شود و حتّي اگر در زمان حيات والدين عاق شده باشد، با پرداخت ديون آنها و استغفار براي آنها او برّ به والدين كرده است." {كافي، ج 2، ص 163}.

  • روايات مفصّلي درباره زيارت قبر والدين به خصوص روز جمعه و به خصوص تلاوت سوره يس وارد شده است. {كنز العمّال، ج 16، ص 479، 45543}.

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: سيد ابرار در روز قيامت مرديست كه نيكى كرده بوالدينش پس از مرگ آنها. {بحارالانوار، ج 71، ص 86}

  • امام صادق(علیه السلام) فرمودند: مردى از شما را چه مانع مى‏شود كه به پدر و مادرش نيكى كند، زنده باشند يا مرده، كه از جانب آنها نماز بخواند و صدقه دهد و حج گذارد و روزه بگيرد، تا آنچه كرده ثوابش از آنها باشد و مانند آن هم براى خود او و تا خداى عز و جل بوسيله احسان و صله او خير و فراوانى برايش زياد كند {كافي، ج 2، ص 159}
  1. احترام به والدین
  • مراحل احترام‏
  • احسان در پيري

به پدر و مادر نيكى كنيد ؛ هرگاه يكى از آنان يا دو نفرشان در كنارت به پيرى رسند. {اسراء/ 23}

  • مراعات روحيه آنان

به آنان اُف مگوى ‏ {اسراء/ 23}

امام صادق(علیه السلام)فرمودند: كمترين آزردن پدر و مادر گفتن أف است، و اگر خداوند چيزى را آسان تر از آن مي دانست از آن نهى مي فرمود.{كافي، ج 2، ص 349}

  • تواضع كردن

بر آنان (بانگ مزن و) پرخاش مكن.  {اسراء/ 23}

  • خوش‏برخوردي

و به آنان سخنى نرم و شايسته (و بزرگوارانه)بگو. {اسراء/ 23}

  •  تواضع عملي

و براى هر دو از روى مهر و محبت ، بال فروتنى فرود آر.  {اسراء/ 24}

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: حق پدر بر فرزندش آنكه هنگام خشم (پدر) نسبت به او متواضع باشد.‏ {كنز العمّال، 45512}

  • دعاي برای آنها

اى پروردگار من آنان را به پاس آنكه مرا در كودكى تربيت كردند ، مورد رحمت قرار ده. {اسراء/ 24}

  • نگاهِ محبّت‏آميز

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: نگاه فرزند بر والدين از روى دوستى آنها عبادت است. {مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏9، ص: 152}

  1.  ادب نسبت به والدين‏

بار خدايا، چنان كن كه هيبت پدر و مادرم در دل من چنان باشد كه هيبت پادشاهى سخت مهيب، و به آن دو نيكى و مهربانى كنم آن سان كه مادرى مهربان به فرزند خود نيكى و مهربانى كند. خداوندا، فرمانبردارى از پدر و مادر و نيكى و مهربانى مرا در حق ايشان براى من شادى بخش‏تر گردان از به خواب رفتن بى‏خوابى كشيدگان و آب سرد نوشيدن جگر سوختگان، تا ميل و خواهش ايشان را بر ميل و خواهش خويش برترى نهم و خشنوديشان را بر خشنودى خود پيش دارم. ‏ {صحيفه سجاديه، دعاي 24}

ادب و اظهار علاقه بانگاه‏

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: فرزندي نيست كه به والدينش با نظر رحمت نگاه كندمگر آنكه خداوند برايش با هر نگاه  حج صحيح ومقبول نويسد گفته شد يا رسول الله اگر به ايشان در روز صدبار نگاه كند فرمودند حتي اگر روزي هزار بار به آنها نگاه كند.{مستدرك‏الوسائل، ج 15، ص 204}.

ادب و اظهار علاقه با خوش‏رفتاري‏

و اگر تو را وادارند تا درباره چيزى كه تو را بدان دانشى نيست به من شرك ورزى از آنان فرمان مبر[ولى] دردنيا به خوبى باآنان معاشرت كن. {لقمان/15}

  1.  مدارا با والدين‏

امام رضا(علیه السلام) فرمودند:گر چه والدين در خط نيستند، ولي با آنها مدارا كن. {مرآة العقول، ج 8، ص 418}.

  1. تشكراز والدين‏
  • [آرى به او سفارش كرديم] كه شكرگزار من و پدر و مادرت باش. {لقمان/ 14}
  • امام رضا(علیه السلام) فرمودند: هر كس والدينش را سپاس گذاري ننمايد خداوند را شكر گذاري ننموده است.{خصال صدوق، ج 1، ص 156}
  1. جلب رضايت والدين‏
  • همانا اولين چيزي كه در لوح محفوظ نوشته شده است اينكه همانا من پرودگارهستم وجز من خدايي نيست وكسيكه والدينش از او راضي هستند من هم از او راضي هستم وهر كس والدينش از او خشمگين هستند من نيز بر او خشمگين هستم.{جامع السعادات، ج 2، ص 263}.
  1. مشورت با والدين‏
  • و وقتى با او به جايگاه سعى رسيد گفت اى پسرك من من در خواب [چنين] مى‏بينم كه تو را سر مى‏برم پس ببين چه به نظرت مى‏آيد گفت اى پدر من آنچه را مامورى بكن ان شاء الله مرا از شكيبايان خواهى يافت. {صافات/102}
  • مشكلات را با پدر و مادر در ميان بگذاريد

[ياد كن] زمانى را كه يوسف به پدرش گفت اى پدر من [در خواب] يازده ستاره را با خورشيد و ماه ديدم ديدم [آنها] براى من سجده مى‏كنند. {یوسف/4}

  1. دعا به والدين‏

حضرت نوح (عليه السلام): اى پروردگار من مرا و پدر و مادرم راوهر كس كه با ايمان به خانه‏ام درآيد و همه مردان و زنان با ايمان را بيامرز {نوح/ 28}.

بگو: «پروردگارا، آن دو را رحمت كن چنانكه مرا در خُردى پروردند.» {اسراء/ 24}.

عاق والدين‏

  • عاق والدين نمازش موردقبول نيست.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: هر كس به پدر و مادر خود نظر دشمنى كند در صورتى كه آن دو به او ستم (نيز) كرده باشند، خداوند نمازش را نپذيرد.{كافي، ج 2، ص 349}.

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: سه دسته از گناهان است كه در كيفرآن عجله و شتاب گردد و به آخرت تأخير نيفتد: ناراضى ساختن پدر و مادر، و ستم بر مردم، و ناسپاسى در برابر احسان ديگران. {أمالي مفيد، ص 237}

 شخصي به امام صادق(علیه السلام) عرض كرد؛ پدرم خانه‏اي را به من بخشيده، امّا حالا منصرف شده است. حضرت(علیه السلام) فرمودند: او كارِ بدي كرده، امّا اگر مرافعه كرديد صدايت را بر او بلند نكن، گرچه او فرياد بزند.{كافي، ج 7، ص 33}

  • عقوق والدين‏

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: آزردن پدر و مادر از گناهان كبيره است زيرا خداوند نافرمان بردار را معصيت كننده بدبخت قرار داده است. {علل الشرائع، ج 2، ص 479}

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند: جرات فرزند نسبت به پدر در كوچكى موجب نافرمانى او مى‏شود در بزرگى.‏ {تحف‏العقول، ص 489}.

البتّه در باب عقوق والدين نبايد فراموش كرد كه عقوق ولد هم داريم كه فقط يك حديث را مي‏آوريم:

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:  بر پدر و مادر در صورتى كه فرزندشان صالح باشد رعايت همان چيزى لازم است كه رعايت آن بر فرزند لازم است.‏ {من لايحضره الفقيه، ج 3، ص 483}

  • آزار به والدين‏

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: ملعون است ملعون، كسى كه پدرش يا مادرش را را بزند.‏ {كنزالفوائد، ج 1، ص 149}.

  • توهين به والدين‏

آن حضرت گروهى را لعن كرد تا فرمود: و كسى كه بر پدر و مادر خود لعنت كند، مردى گفت يا رسول الله مردى‏باشد كه پدر و مادرش را لعنت كند؟فرمود: آرى پدران و مادران مردم را لعنت كند و آنان پدر و مادرش را لعنت كنند {بحار الانوار، ج 71، ص 46}.

منبع: سررسید هیأت